Na całym świecie "Oświęcim", względnie "Auschwitz" (niemiecka nazwa miasta pojawiająca się w dokumentach już w XV w.) kojarzy się wyłącznie z byłym obozem zagłady- zespołem  niemieckich obozów koncentracyjnych, na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejącym w latach 1940-1945, który jest wymownym symbolem Holocaustu.
Odwiedzającym udostępniane są tereny i obiekty byłych obozów Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau. Część budynków jest wyłączona ze zwiedzania (m.in. tzw. bloki rezerwatowe, administracja, działy muzealne).
Ale Oświęcim to przecież miasto bogate w zabytki, przepięknie usytuowane po obydwu brzegach Soły, u jej ujścia do Wisły, w centrum Kotliny Oświęcimskiej. Oświęcim znajduje się w pobliżu miejscowości turystycznych takich jak Kraków, Wieliczka, Wadowice, Kalwaria Zebrzydowska i Pszczyna.
W niewielkiej odległości od miasta znajdują się niezwykle atrakcyjne tereny Beskidu Małego i Jury Krakowsko-Wieluńskiej.
Będąc w Oświęcimiu warto zwiedzić zamek należący do czołowych zabytków średniowiecznej architektury obronnej, w którym  zachowała się  średniowieczna wieża z przełomu XIII i XIV wieku należącą do najwcześniejszych budowli ceglanych w Małopolsce. Do zabytków należy także średniowieczna wieża wraz przylegającym kompleksem zabudowy z XV - XX wieku oraz teren wzgórza zamkowego.
Do zabytków Oświęcimia należą również:
Cmentarz rzymsko-katolicki parafii p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny założony w 1-szej połowie XIX w; Zespół klasztorny Sióstr Serafitek, Zespół kościoła i kaplicy Salezjanów, kamienica mieszczańska wraz z oficyną mieszkalną z XIX- XX w., budynek dawnej synagogi, Cmentarz żydowski – kirkut, Dom Ślebarskich - obecnie siedziba Sądu Rejonowego.